Με τον «Ευρωμονόδρομο» ή τις σύγχρονες ανάγκες;

22 Nov

 Ένα από τα χαρακτηριστικά των καπιταλιστικών κρίσεων ανά την ιστορία είναι ότι τα, βαθιά ριζωμένα στην συνείδηση των μαζών, αστικά ιδεολογήματα αρχίζουν να αμφισβητούνται, να επεξεργάζονται και, σε πολλές περιπτώσεις, τελικά να γκρεμίζονται. Στην περίπτωση της Ελλάδας του σήμερα τέτοια ιδεολογήματα είναι από το κοινωνικό κράτος, την αστική δημοκρατία και εθνική ενότητα μέχρι την τεμπελιά των δημοσίων υπαλλήλων και την από φύση διαφθορά των Ελλήνων. Ένα άλλο είναι και η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρώ.

Στην περίπτωση της Ε.Ε., όμως, έχουμε να κάνουμε με ένα ιδεολόγημα τόσο πολύ προπαγανδισμένο από την αστική τάξη που έχει φτάσει να ενσωματώνεται και στις θέσεις κομματιών της αριστεράς. Δεν είναι λοιπόν παράξενο το γεγονός ότι η ζύμωση για την Ε.Ε. και την πιθανότητα εξόδου από αυτήν άργησε τόσο να ξεκινήσει. Χαρακτηριστικό ήταν ότι στις συνελεύσεις της πλατείας Συντάγματος το ζήτημα εξόδου από την Ε.Ε. άρχισε να συζητείται και να μπαίνει στις αποφάσεις πολύ μετά την έναρξη της συζήτησης για ανατροπή του συστήματος στο σύνολό του.

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Η δημιουργία της Ε.Ε. ήταν τεράστιας σημασίας στρατηγική επιτυχία για την ευρωπαϊκή αστική τάξη καθώς άρχισε να αναδύεται ως ο αντίθετος πόλος στην παντοδυναμία των ΗΠΑ (η Ιαπωνία είχε αποτύχει να γίνει αυτός ο πόλος και η Κίνα είχε ακόμα πολύ δρόμο για να φτάσει στα σημερινά επίπεδα παραγωγικότητας). Η ένταξη, λοιπόν, της Ελλάδας σε αυτήν είχε αναχθεί από την ελληνική αστική τάξη και τα αστικά ΜΜΕ στην υπέρτατη εθνική επιτυχία που θα οδηγούσε σε τεράστια αύξηση των εξαγωγών, θα μας προσέφερε δημοσιονομική σταθερότητα (ουδέν σχόλιο), θα μας προστάτευε από κίνδυνο πολεμικής επέμβασης της Τουρκίας και άλλα ωραία.Σε αυτό το σημείο καλό θα ήταν να διευκρινίσουμε μία «λεπτομέρεια». Εθνικό συμφέρον γενικά κι αόριστα δεν σημαίνει συμφέρον του ελληνικού λαού. Για την ακρίβεια στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο όρος χρησιμοποιείται από την αστική τάξη και τους πολιτικούς εκφραστές της για να εκφράσει (και να αποκρύψει τελικά) το ακριβώς αντίθετο: την ισοπέδωση των κεκτημένων του λαού. Άρα λοιπόν αυτό που μπορεί να ορίζεται γενικά και αόριστα ως καλό για τη χώρα μπορεί να είναι καταστροφικό για τους εργαζομένους και τη νεολαία. Από αυτή τη σκοπιά λοιπόν μελετάμε και τις επιπτώσεις της ένταξης της Ελλάδας στην Ε.Ε. Ας δούμε λοιπόν συνοπτικά αυτές τις επιπτώσεις.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών διατηρούσε για δύο δεκαετίες (1980-2000) μια σχετική σταθερότητα της τάξης του -3% έως 3% του ΑΕΠ. Το 2000 ξαφνικά το ισοζύγιο άρχισε να πέφτει με πρωτόγνωρους ρυθμούς για να βρει το 2008 ισοπεδωμένο στο -15% του ΑΕΠ (πριν ακόμα την έναρξη της κρίσης). Με απλά λόγια: για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια με την ένταξη της χώρας στο ευρώ οι εισαγωγές της εκτινάχτηκαν ενώ οι εξαγωγές παρέμειναν σχεδόν στάσιμες. Δε βρήκαμε πελάτες, γίναμε…

Αυτό δεν αποτελεί «ελληνική ιδιαιτερότητα». Οι χώρες της Ε.Ε. χωρίστηκαν τελικά σε δύο κατηγορίες. Αυτές που αυξάνουν πάρα πολύ τις εισαγωγές τους με τις αντίστοιχες επιπτώσεις για την παραγωγή τους (Ισπανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία) και σε αυτές που αυξάνουν τις εξαγωγές (Βέλγιο, Γερμανία, Αυστρία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο κλπ..). Αυτή η εξέλιξη είναι απολύτως λογική καθώς η συνεχής διεύρυνση των ανισορροπιών είναι δομικό χαρακτηριστικό ενός ολοκληρωτικού μορφώματος όπως η Ε.Ε. πόσο μάλλον όταν οι πλεονασματικές δυνάμεις σε αυτό το μόρφωμα δεν προσπαθούν να τις αμβλύνουν μεταφέροντας συσσωρευμένα κεφάλαια σε ελλειμματικές χώρες.

Πολλά ειπώθηκαν για τις χρηματοδοτήσεις στην αγροτική οικονομία που θα βοηθούσαν την ανάκαμψη της παραγωγής κλπ. Τελικά τα έσοδα ανά εργαζόμενο στην αγροτική οικονομία μειώθηκαν από το 2000 στο 2008 κατά 20% ρίχνοντας τους αγρότες στη φτώχεια και ανοίγοντας τον δρόμο για την εδραίωση καρτέλ και στην αγροτική οικονομία.

Πολλά ειπώθηκαν και για τις αυξήσεις στους μισθούς των εργαζομένων στους άλλους τομείς παραγωγής. Εκτιμήσεις από διάφορους οργανισμούς (Εurostat, Τράπεζα της Ελλάδος κλπ) βγάζουν έναν μέσο όρο αύξησης μισθών κατά 19% στην περίοδο 2000-2009. Ας θεωρήσουμε ότι αγνοούμε το πόσο αφερέγγυοι είναι αυτοί οι οργανισμοί για τέτοια θέματα και ότι δεχόμαστε αυτά τα νούμερα ως πραγματικά. Και πάλι, δεν λαμβάνεται καν υπ’ όψιν ότι οι δραματικές αυξήσεις στις τιμές σε ήδη μαζικής κατανάλωσης που πραγματοποιήθηκαν αυτά τα χρόνια (λόγω αύξησης της έμμεσης φορολογίας και όχι μόνο) δεν συμπεριλαμβάνονται στον πληθωρισμό, δεν λαμβάνονται καν υπ’ όψιν ούτε οι σχέσεις εργασίας που από την μέρα ένταξης στην Ε.Ε. ελαστικοποιούνται όλο και περισσότερο. Βέβαια το ΑΕΠ στο διάστημα 2000-2009 αυξήθηκε κατά 60%. Κάτι το οποίο σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι παρήγαγαν πολύ παραπάνω και πληρωνόντουσαν το ίδιο(τι λέγαμε για το εθνικό συμφέρον;). Τελικά το κεφάλαιο και πάλι αποσπούσε από τους εργαζομένους όλο και μεγαλύτερο κομμάτι από τον πλούτο που παρήγαγαν. Αυτά βέβαια πριν οι επιταγές της Ε.Ε. σε πλήρη συμπόρευση προφανώς με την πολιτική του ΠΑΣΟΚ οδηγήσουν σε μία άνευ προηγουμένου επίθεση στους εργαζομένους και τη νεολαία έχοντας φτάσει σήμερα την ανεργία στους νέους στο 30%, έχοντας ρίξει τον κατώτατο μισθό στα 500 ευρώ και έχοντας καταργήσει κάθε έννοια συλλογικής κατοχύρωσης.

Όσον αφορά τον τομέα της εκπαίδευσης, ήδη από τις μέρες του Αρσένη και τη συνθήκη της Μπολόνια είχε φανεί και τι σημαίνει για την δημόσια και δωρεάν παιδεία η ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. Από την αρχή είχε γίνει ξεκάθαρο ότι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι προϋπόθεση για να είναι μια χώρα στην Ε.Ε. οδηγώντας την Ελλάδα να καταβάλει μία σειρά από πρόστιμα όταν αυτή η πολιτική έβρισκε το κίνημα απέναντί της. Για να φτάσουμε τελικά σήμερα στην προσπάθεια ολοκληρωτικής διάλυσης κάθε έννοιας δημόσιας και δωρεάν παιδείας σε κάνε βαθμίδα εκπαίδευσης.

Οι υποσχέσεις, όμως, για την ένταξη στην Ε.Ε. δεν σταματούσαν εκεί. Μας διαβεβαίωναν ότι εφόσον η Ελλάδα συμμετέχει στο ΝΑΤΟ και τον Ευρωστρατό θα έχει πλήρη ασφάλεια από στρατιωτικές επιθέσεις. Δε μας έλεγαν όμως ότι αυτό σημαίνει και de facto συμμετοχή της Ελλάδας σε κάθε ιμπεριαλιστική επέμβαση όχι μόνο του ΝΑΤΟ αλλά και των ΗΠΑ. Δε μας έλεγαν ότι, ενώ μας διαβεβαίωναν ότι η Ελλάδα στον πόλεμο στο Αφγανιστάν δεν θα συμμετάσχει, οι τελευταίοι Έλληνες στρατιώτες θα επέστρεφαν στη χώρα το 2009(που και γι αυτό δεν είμαστε σίγουροι) ή ότι θα στέλναμε ελικόπτερα και πλοία να σφαγιάσουν τον λαό της Λιβύης. Και σίγουρα δε μας έλεγαν ότι οι εκατομμύρια μετανάστες που θα δημιουργούνταν από αυτές οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις θα ήταν καταδικασμένοι να μη μπορούν να βρουν πουθενά στον κόσμο καταφύγιο αφού με την υπογραφή της συνθήκης Δουβλίνο2, η Ελλάδα συναινούσε στο να εκδιωχθούν οι μετανάστες από όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες στην χώρα εισόδου τους στην Ευρώπη (ποια να είναι άραγε…).

Όλα τα παραπάνω βέβαια φαίνονται πιο λογικά όταν δούμε και ποιοι τελικά απαρτίζουν και ποιοι ελέγχουν αυτό το μόρφωμα που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αυτή που συγγράφει τα εκάστοτε νομοσχέδια που ψηφίζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το εντυπωσιακό είναι ότι εκτός των κυβερνήσεων, η πλειονότητα των συμβούλων της Επιτροπής είναι στελέχη πολυεθνικών εταιριών και ομάδων συμφερόντων (λόμπι). Είναι αξιοπερίεργο το πώς μία σειρά νομοθετημάτων της Ευρωβουλής είναι σε παράλληλη πορεία με την δραστηριότητα μεγάλων πολυεθνικών. Παράξενο πράγματι το ότι η European Financial Services Roundtable (με μέλη που είναι και σύμβουλοι της Επιτροπής) κάνει προσπάθειες για την δημιουργία ιδιωτικής αγοράς στον ασφαλιστικό τομέα τη στιγμή που η Ε.Ε. επιβάλλει στα μέλη της αποκρατικοποιήσεις ασφαλιστικών ταμείων. Παράξενο και το ότι ο κολοσσός BP μπόρεσε να κερδίσει τεράστια ποσά από την εμπορία ρύπων (το πιο χυδαίο μέσο κερδοφορίας μέσω της «πράσινης πολιτικής») και μπόρεσε να εξασφαλίσει και δωρεάν άδειες για τα δικά του διυλιστήρια. Ίσως βέβαια να έχει κάποια σχέση με το γεγονός ότι το 2007 ο τότε πρόεδρος της BP Peter Sutherland ήταν και σύμβουλος για την Ενέργεια και την Αλλαγή του Κλίματος του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μανουέλ Μπαρόζο.

Προφανώς αντίστοιχα περιστατικά υπάρχουν πάρα πολλά. Το ουσιώδες όμως αυτή τη στιγμή δεν είναι απλά να συνειδητοποιήσουμε μόνο το τι σήμαινε η ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. Το επίδικο είναι να βγουν συγκεκριμένα και ουσιαστικά συμπεράσματα από αυτά τα δεδομένα και από αυτή τη πραγματικότητα που ζούμε.

Το πρώτο, ίσως και αυτονόητο πλέον, συμπέρασμα που μπορούμε να βγάλουμε είναι ότι μέλλον για τους εργαζομένους και για τη νεολαία στα πλαίσια της Ε.Ε δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως δυνατότητα επιβίωσης της χώρας εκτός Ε.Ε. ή ο πληθωρισμός θα ανέβει στο 398475%, θα πληρώνουμε 10^10 δραχμές για ένα καρβέλι ψωμί και θα πέσει κομήτης στην χώρα εξαφανίζοντας κάθε μορφή ζωής για την επόμενη χιλιετηρίδα; Ίσως αυτά ακούγονται ηλίθια αλλά περιέχουν ακριβώς την ίδια ποιότητα και ποσότητα επιστημονικής τεκμηρίωσης με την συντριπτική πλειοψηφία της αρθρογραφίας που υποστηρίζει ότι έξοδος από την Ε.Ε σημαίνει καταστροφή της Ελλάδας.

Επιστημονική έρευνα των Θεόδωρος Μαριόλης (αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο) και Αποστόλης Κάτσινος (τελειόφοιτος Παντείου) αποδεικνύει ότι σε περίπτωση υποτίμησης του νέου νομίσματος κατά 50% στην χειρότερη περίπτωση ο πληθωρισμός τον πρώτο χρόνο θα είναι 9,29% για να πέσει τον 2ο χρόνο στο 5,96% και να συνεχίσει με πτωτική τάση για τα επόμενα χρόνια. Επίσης ένα τέτοιο σενάριο δίνει ώθηση στην διεθνή ανταγωνιστικότητα 37-42%. Αυτό τον μοντέλο ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία για να προβλέψει το 1998 τις επιπτώσεις της τελευταίας υποτίμησης της δραχμής και επίσης καθρεφτίζει σε εντυπωσιακό βαθμό την πραγματικότητα που βίωσαν η Αργεντινή και η Ισλανδία μετά την υποτίμηση του νομίσματός τους.

Παρ’ όλα αυτά επίδικο αυτή τη στιγμή δεν είναι η τεχνική απάντηση σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι δεν μπορούμε να επιβιώσουμε χωρίς την Ε.Ε. Πόσο μάλλον όταν αυτή η τεχνική απάντηση περιγράφει ένα σενάριο εξόδου από την Ε.Ε. από την σκοπιά του κεφαλαίου (όπως αυτή που παρουσιάζεται α΄π τους Μαριόλη – Κάτσινο). Άλλωστε η ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. αλλά και η ίδια η ύπαρξη της Ε.Ε. Τίθενται σε αμφισβήτηση από το ίδιο το κεφάλαιο. Στόχος αυτή τη στιγμή είναι και πρέπει να είναι ένα σύνολο αιτημάτων που να δείχνουν την ύπαρξη ενός άλλου δρόμου, ριζικά διαφορετικού, ο οποίος δεν θα έχει σα στόχο την «εθνική σωτηρία» αλλά την σωτηρία των εργαζομένων και της νεολαίας. Το αίτημα για έξοδο από την Ε.Ε. από μόνο του όχι μόνο είναι ανεπαρκές να εκφράσει κάτι τέτοιο αλλά είναι και ενσωματώσιμο από την αστική τάξη. Πρέπει να είναι κομμάτι ενός συνόλου διεκδικήσεων που να εξασφαλίζουν ότι υπό την πίεση του λαϊκού κινήματος θα ανατραπεί κάθε κομμάτι της πολιτικής που εφαρμόζεται, θα ανατραπεί η πραξικοπηματική κυβέρνηση, θα φύγουν η Ε.Ε. και το ΔΝΤ και ότι ο λαός θα μπορέσει επιτέλους να ζήσει αξιοπρεπώς χωρίς να τον καταληστεύουν καθημερινά μέχρι και το τελευταίο ευρώ.

Άρα το εργατικό και νεολαιίστικο κίνημα πρέπει να διεκδικεί:

  • Ανατροπή της πραξικοπηματικής κυβέρνησης, του ΔΝΤ και του συνόλου της πολιτικής τους

  • Αποδέσμευση από την Ε.Ε. και το Ευρώ σε αντικαπιταλιστική κατεύθυνση

  • Παύση πληρωμών – Διαγραφή ολόκληρου του χρέους

  • Εθνικοποίηση των τραπεζών και των μεγάλων παραγωγικών μονάδων

Τα παραπάνω αιτήματα για να είναι σε αντικαπιταλιστική κατεύθυνση και με κανένα τρόπο ενσωματώσημα από την αστική τάξη θα πρέπει να συνδέονται άρρηκτα και με το αίτημα για ριζική αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των εργαζομένων.

Κάτι τέτοιο όμως σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να υλοποιηθεί από καμία «αριστερή κυβέρνηση» όπως και από καμία άλλη κυβέρνηση εάν δεν υπάρχει η ασφυκτική πίεση του εργατικού και νεολαιίστικου κινήματος, εάν η πλειοψηφία του λαού δεν έχει πάρει στα χέρια της το παρόν και το μέλλον της. Πρέπει να συνειδητοποιήσει κάθε εργαζόμενος, κάθε άνεργος, κάθε φοιτητής, κάθε νέος ότι υπάρχει άλλος δρόμος και αυτός είναι ο μονόδρομος για τον λαό.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: